Jouw organisatie heeft een strategie. Waarschijnlijk staat die in een mooi opgemaakt document van twintig pagina’s. En de kans is groot dat dat document ergens in een map staat – digitaal of fysiek – en zelden wordt opengeslagen.
Herkenbaar? Je bent niet de enige.
De meeste strategietrajecten mislukken niet door een slechte strategie, maar door gebrekkige uitvoering. Niet omdat mensen niet willen, maar omdat ze de strategie simpelweg niet begrijpen, niet onthouden en zich er niet mee verbonden voelen.
Visuele strategieontwikkeling is het antwoord op dit hardnekkige probleem.
Wat is visuele strategieontwikkeling?
Visuele strategieontwikkeling is het proces waarbij je een organisatiestrategie niet beschrijft in tekst, maar uitbeeldt in beeld. Dat kan een grote wandtekening zijn, een praatplaat, een visuele roadmap of een getekend canvas.
Het gaat niet om mooie plaatjes. Het gaat om het vertalen van complexe strategische keuzes naar een helder, gedeeld beeld dat voor iedereen in de organisatie begrijpelijk en herkenbaar is.
Bij visuele strategieontwikkeling zijn drie elementen altijd aanwezig:
- Het proces: samen tekenen = samen denken. Het proces van totstandkoming is minstens zo waardevol als het eindresultaat.
- Het beeld: een visuele weergave die de kern van de strategie toont – de richting, de keuzes, de route.
- De dialoog: een beeld dat uitnodigt om over te praten, aan te vullen en te gebruiken als kompas.
Waarom mislukken strategieën – en hoe lost visueel tekenen dat op?
Een strategie die niet landt in de uitvoering heeft zelden één oorzaak. Maar er zijn drie terugkerende patronen die je kunt doorbreken met visuele strategieontwikkeling.
1. Niemand begrijpt de strategie echt
Een document met strategische doelen, KPI’s en initiatieven laat veel ruimte voor eigen interpretatie. Elk teamlid leest er iets anders in. Het gevolg: iedereen gaat zijn eigen kant op. Een visuele strategie geeft iedereen letterlijk hetzelfde beeld. Geen ruis, geen interpretatieproblemen.
2. De strategie beklijft niet
Mensen onthouden beelden veel beter dan tekst. Wanneer je strategie als beeld bestaat, kun je er letterlijk naar wijzen. Hang hem op in de vergaderruimte. Gebruik hem in elke presentatie. Een beeld aan de muur verdwijnt niet in een la.
3. Er is geen draagvlak
Een strategie die door drie mensen in een kamer is bedacht en daarna wordt ‘uitgerold’, stuit altijd op weerstand. Wanneer je de strategie visueel ontwikkelt mét je team, creëer je automatisch draagvlak. Mensen staan achter wat ze zelf hebben helpen bouwen.
Wat zijn de voordelen van visuele strategieontwikkeling?
De kracht van visuele strategieontwikkeling zit op meerdere niveaus. Dit zijn de belangrijkste voordelen:
Dwingt tot de kern
Tekenen vraagt om keuzes. Je kunt niet alles in beeld brengen. Dat is geen beperking – dat is de kracht. Je wordt gedwongen te bepalen waar de nadruk op ligt, wat echt belangrijk is en wat je weglaat. Strategische helderheid begint bij weglaten.
Maakt abstract concreet – en helpt strategie visualiseren
‘Klantgericht werken’, ‘innovatief zijn’, ‘agile opereren’ – dit zijn abstracte begrippen die iedereen anders invult. Wanneer je ze tekent, geef je ze vorm. En dan blijkt ineens dat twee collega’s heel verschillende beelden hadden bij hetzelfde woord. Visueel tekenen maakt verborgen aannames zichtbaar.
Versnelt besluitvorming
Een visuele strategie geeft houvast bij beslissingen. Past dit initiatief bij onze richting? Versterkt deze investering onze koers? Wanneer je strategie in beeld is, kun je nieuwe keuzes letterlijk afzetten tegen het grote plaatje.
Verbindt mensen
Een tekening spreekt mensen aan op een manier die tekst niet kan. Ze nodigt uit. Ze roept reacties op. Ze maakt strategische gesprekken toegankelijker voor mensen die zich normaal gesproken niet aangesproken voelen door strategische documenten.
Hoe ziet een praktisch proces van visuele strategieontwikkeling eruit?
Je hoeft geen kunstenaar te zijn om met visuele strategieontwikkeling aan de slag te gaan. Hier is een beproefde werkwijze in vijf stappen.
Stap 1: Bepaal het doel en de doelgroep
Voor wie maak je de visuele strategie? Is het bedoeld voor je hele organisatie, voor één team, voor klanten of voor investeerders? Het doel en de doelgroep bepalen de inhoud én de vorm.
Stap 2: Haal de kern op
Ga in gesprek met de sleutelfiguren. Wat zijn de strategische keuzes? Wat is het doel? Wat zijn de belangrijkste stappen? Schrijf de kernelementen op en bepaal welke echt centraal staan.
Stap 3: Kies je format
Er zijn verschillende visuele formats, elk met een eigen kracht:
- Praatplaat – ideaal om gesprekken mee te voeren en draagvlak te creëren
- Visuele roadmap – geschikt als de tijdlijn en de route centraal staan
- Brownpaper – groot formaat, geschikt voor teamprocessen aan de muur
- Strategische tekening – vrije compositie die de essentie van de strategie toont
Stap 4: Teken en itereer
Begin met een ruwe schets en laat die zien aan de betrokkenen. Pas aan op basis van feedback. Een visuele strategie is geen eindproduct van de eerste tekenronde – het is een levend document dat aanscherpt naarmate het gesprek verdiept.
Stap 5: Gebruik het beeld actief
Hang de tekening op. Verwijs ernaar. Gebruik hem in vergaderingen, presentaties en onboardingsgesprekken. Een visuele strategie die niet wordt gebruikt, verliest zijn kracht.
Hoe begin je morgen met visuele strategieontwikkeling?
Je hoeft niet te wachten op een groot traject of een extern bureau. Je kunt vandaag al starten.
Pak een leeg vel papier. Stel jezelf de vraag: waar gaan we naartoe als organisatie en wat zijn de drie belangrijkste stappen om daar te komen? Teken je antwoord. Gebruik pijlen, cirkels, figuren en woorden. Laat de perfectie los.
Laat de schets daarna zien aan een collega. Vraag wat hij of zij ziet. Vraag wat er mist. Vraag wat klopt en wat niet klopt.
Dit gesprek – uitgelokt door een simpele tekening – is precies de dialoog die de meeste strategietrajecten missen.
Visuele strategieontwikkeling begint niet met een mooi eindresultaat. Het begint met de moed om je gedachten zichtbaar te maken.
Ben jij benieuwd hoe visuele strategieontwikkeling werkt voor jouw organisatie? Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
| Q: Wat is visuele strategieontwikkeling? |
| A: Visuele strategieontwikkeling is het proces waarbij een organisatiestrategie niet in tekst wordt beschreven, maar in beeld wordt uitgedrukt. Denk aan een praatplaat, visuele roadmap of strategische tekening. Het doel is een gedeeld, begrijpelijk beeld dat uitnodigt tot dialoog en actie. |
| Q: Hoe begin je met het visualiseren van een strategie? |
| A: Begin met een leeg vel papier en beantwoord de vraag: waar gaan we naartoe en wat zijn de drie belangrijkste stappen? Teken je antwoord met pijlen, cirkels en woorden. Laat de schets zien aan collega’s en verfijn op basis van hun reacties. |
| Q: Wat is het verschil tussen een praatplaat en een infographic? |
| A: Een praatplaat is bedoeld om een gesprek mee te voeren en hoeft niet volledig te zijn. Een infographic bevat alle informatie en is zelfstandig te gebruiken zonder toelichting. |